323 : سؤال : زكات انگور به چه نحو متحقق مىشود ومويز وانگور را به چه طور بر آورد بايد كرد ، با آنكه بعضي انگورها را مويز نمىباشد واگر باشد مويز ضايعى خواهد بود . جواب : در انگور واجب است ، خواه مويز خوب از آن به عمل آمده باشد يا نه وشايد اگر نصاب آن را به سه برابر نصاب مويز وگندم وجو حساب كنند خوب باشد ، پس هرگاه نصاب غله ، سيصد صاع باشد ، آن را نهصد صاع حساب كنند ، مگر اينكه آن نوع خاص انگور ، از اين قرار به عمل نيايد ، در آن صورت تخمين مويز آن قسم انگور را بكنند . والله العالم . 324 : سؤال : در زكات غله چه چيز را اخراج مىكنند به غير از خراج سلطان واين كه متأخرين مؤن را وضع مىكنند ، آيا خرج قنات ونجار وحداد وحصاد وساير آنچه مالك غرامت مىكشد به جهت زراعت ، داخل مؤن است واخراج بايد نمود از غله يا نه ؟ جواب : اظهر در نزد حقير آن است كه آنچه بعد از انعقاد حب كه وقت تعلق وجوب است خرج شود همه وضع شود مثل اجرت حصار ( 1 ) وچرخ به آن وپشته‌كش وأمثال آن وهمچنين هر قدر كه به نسبت بما بعد انعقاد حب ملاحظه شود ( از اجرت سركار ودشتبان وتنقيه قنات وأمثال به قدر آنچه رسد ما بعد انعقاد حب است ) وضع مىشود واما اخراجات ما قبل انعقاد حب ، پس أحوط آن است كه وضع نشود وزكات آن را بدهند . والله العالم . 325 : سؤال : حدى از براي خراج سلطان مقرر فرموده‌اند يا نه ؟ يعنى آنچه در ولايت حواله مىشود ( از وجوه ديواني به زراعت حواله وتقسيم مىشود ) اينها همه اخراج بايد نمود وباقي را هرگاه به حد نصاب رسد بايد داد ؟ جواب : اما خراج سلطان پس هر چند در وضع آن از زكات در أمثال اين زمان

--> 1 : اگر لفظ " حصار " درست باشد ودر حقيقت " حصاد " نباشد بىترديد مشروط است بر اينكه عمل حصار كشى فقط به خاطر محصول همان سال باشد وشايد " حصاد " صحيح باشد كه نسخه‌برداران به صورت " حصار " در آورده‌اند .